Günümüz toplumunda boşanma, ailelerin problemlerin çözümünde sıkça başvurduğu yollardan biridir. Boşanma kimi zaman ilk çözüm yolu da olabildiği gibi boşanma nedeni olarak birçok etkenden bahsetmek mümkündür. Ekonomik sorunlar, eşlerin kişilik özellikleri, iletişimsizlik,

Ekonomik sorunlar, eşlerin kişilik özellikleri, iletişimsizlik, eşlerden birinin sevilmediğini hissetmesi, maddi konular, çocuklar, ailedeki roller nedenler arasında olabilmektedir.

Boşanmadan sadece çiftler değil çocuklar da farklı şekillerde etkilenirler. Boşanmaya karar vermeden önce genellikle ev içerisinde yaşanan tartışmalarda artışlar görülmektedir. Çocukların bu tartışmalara maruz kalması onlar üzerinde olumsuz etki yaratacağından anne- babanın tartışmasına ortak olan çocuklarda davranış değişiklikleri, kendini suçlu hissetme, özgüven kaybı gibi sonuçları olabilmektedir.

Boşanma durumuna çocuklardan önce anne-babaların uyum sağlaması beklenmektedir. Boşanmak her iki taraf için de yeni bir hayatın başlaması, birçok alışkanlığın ortadan kalkması anlamına gelmektedir. Bu süreçte bireylerin duygu durumlarında değişimler ve depresyon yaşanabilecek durumlardır. Çiftler, yakın çevrelerinden mutlaka destek almalı, mümkün olduğunca sorumluluklarını paylaşmalıdırlar. Anne babaların boşanmaya karar verdikleri andan itibaren bu süreci iyi yönetmeleri gerekir. Öncelikle her iki taraf için de süreç netleştikten sonra durum çocuğunuzun yaş düzeyine uygun olacak şekilde mutlaka açıklanmalıdır.

Nasıl Açıklanmalı?

Açıklamayı anne ve baba beraber yapabileceği gibi anne ve babanın bir araya gelmesi mümkün olmayan durumlarda yapılacak açıklamaların tutarlı ve birbirini destekleyici olması gerekmektedir. Boşanma haberinin annenin ya da babanın haberi olmadan çocuklar ile paylaşılması çocukların aile ilişkilerine olan güvenini zedeleyecektir. Yapılan açıklamalar esnasında tarafların birbirlerini kötülemek, yaş düzeyine uygun olmayan açıklamalarda bulunmak (cinsel ya da maddi problemler vb.), çocuklardan haklı ya da haksızı bulmalarını istemek, ısrarla anne baba arasında seçim yapmaya zorlamak çocukların anne ve babasının boşanma sürecine uyumunu zorlaştıracak ve suçluluk duygusu yaşamalarına neden olacaktır.

Anne-babasının ayrılacağını duyan çocuklar çoğunlukla evden ayrılan ebeveynlerini bir daha göremeyecekleri kaygısı yaşarlar. Bu kaygıyı yaşamaları normaldir. Anne ve babalar açıklama yaparken diğer ebeveynin hâlâ annesi ya da babası olduğu vurgusu yapmalı, sevgisinin devam ettiği ve görüşmeye devam edecekleri garantisini vermelidir. Yapılacak açıklamalar ve sürecin ilerlemesiyle davranışların tutarlılığı doğrultusunda çocukların ebeveyn kaybına karşı duydukları kaygı azalacaktır.

Boşanma Sonrası Süreç

Çocuklar boşanmanın ardından maddi olanaklar, sosyal çevre, okul, arkadaşlar gibi birçok alanda radikal değişiklikler yaşayabilmektedirler. Anne ve babalar bu süreçte yaşamlarındaki belirsizlikleri mümkün olduğunca gidermelidir. Birçok alanda yaşanacak değişiklikler çocukların boşanmaya uyum sürecini uzatabilir. Velayetinin kimde olacağı, nerede yaşamaya devam edeceği, diğer ebeveynin nerede yaşayacağı ve orada bir odası olacak mı gibi sorular cevaplandırılarak çocukların rahatlaması sağlanmalıdır. Çocuklar genellikle anne babalarının kavgalarından kendilerini sorumlu tutma eğilimindedirler. Bütün yaşananların, onlar yaramazlık yaptıkları için gerçekleştiğini ve ebeveynlerini üzdüğü için evden ayrıldıklarını düşünürler. Anne-baba arasında ne yaşanırsa yaşansın çocukları bu durumdan uzak tutmak gerekmektedir. Yaşanılan durumun ondan kaynaklanmadığını ihtiyaç duyulan anlarda tekrarlamaktan çekinilmemelidir. Anne baba olarak çocuğa karşı olan sevginin her koşulda devam ettiği hissettirilmeli, söylenmeli ve hâlâ onun anne ve babası olmaya devam edildiği güvencesi verilmelidir.

Uzman Psikolog Deniz ŞENTÜRK

KAYNAKLAR

Öngider, N., Boşanmanın Çocuk Üzerindeki Etkileri, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 2013; 5(2):140-161

Türkarslan, N., Boşanmanın Çocuklar Üzerine Olumsuz Etkileri ve Bunlarla Başetme Yolları, Aile ve Toplum Yıl: 9 Cilt: 3 Sayı: 11