Anne ve babalarda ebeveyn kimliklerini kazanma süreci farklılaşmaktadır. Anneler, hamile olduklarını öğrenmeleri ile birlikte annelik duygusunu hisseder ve önlerinde bunu içselleştirebilecekleri uzun bir süreç olmaktadır. Babalarda bu duygu değişimi ve rol algısı daha çok doğumla beraber gerçekleşmektedir. Fakat bu algının yavaş yavaş değiştiğini görmekteyiz. Artık bireylerin daha bilinçli hamilelik dönemi geçirmeye çabaladıklarını ve babaların da anne-babalığa hazırlık kursları, bebeğin her gelişim dönemini takip etme, kontrol muayenelerine katılım gibi sürecin her aşamasında anneyi her konuda destekleyici pozisyonda olduklarını görmekteyiz.

Babalık Kaygıları

Babalık duygusunun sağlıklı bir şekilde hissedilmesinde birçok etken rol oynamaktadır. Zaman zaman bebeğin sağlıklı doğup doğmayacağı, bütçenin nasıl etkileneceği, iş yaşamı ve sosyal yaşamın etkilenmesine yönelik kaygılar baba rolüne alışmada olumsuzluk yaşatabilmektedir. Değişen çağ ve alışkanlıklar ile birlikte önceden kadının görevi olarak görülen çocuk bakımı ve ev işlerine erkeklerin katılımı artmaktadır. Kadınların çalışma hayatında erkekler kadar rol alması ve doğumdan kısa bir süre sonra çoğu annenin çalışma hayatına geri dönmesi babaları çocukların yaşamındaki önemli konumunu gündeme getirmiştir. Çocuk bakımı ve ev işlerinde sağlanacak katılımın düzeyi babanın bu konulara yaklaşım tarzı tarafından etkilenmektedir.

Olumlu Etkiler

Anne ve babanın çocuğun hayatına birlikte katılmasıyla çocuk için farklı modeller ve daha çok sayıda uyarıcı sağlandığı ve çocuklarda zihinsel ve sosyal gelişimin olumlu yönde etkilendiği araştırmalarca desteklenmektedir. Bebekler genellikle sıkıntılı olduklarında annelerini tercih etseler de babaların katılımına ihtiyaç duymakta ve bu ihtiyacın giderilmesiyle güvenli bağlanma sağlanmaktadır.Yapılan bilimsel çalışmalar babanın çocuğun yaşamına aktif olarak katıldığında çocukların empati ve bilişsel yeteneklerinin, iç denetim odaklarının, problem çözme becerilerinin, kendine güvenlerinin ve psiko-sosyal uyumlarının arttığını göstermektedir. Babaların çocuk yetiştirme sürecindeki varlığı, çocuklarda ortaya çıkan davranış problemlerini de azaltmaktadır. Çocukların büyüme ve gelişme sürecinde baba katılımının olumlu yönde olması sadece çocuğu değil aile bireylerini de olumlu olarak etkilemektedir.

Geleneksel Bakış

Geleneksel aile yapıları incelendiğinde babanın disiplin sağlayıcı ve kural koyucu pozisyonda olduğu görülür. Azarlayan, cezalandıran, tehdit eden bir babanın yerine, sağlıklı olan, babanın açık, esnek, sınırları olan ve tutarlı bir iletişim kurmasıdır. Çocuğun başka çocuklarla kıyaslanması, başarısızlıklar karşısında sabırlı ve sakin olunmaması baba- çocuk ilişkisine zarar verecektir. Ebeveynler verilen sevginin koşulsuz olduğunu her zaman çocuklara hissettirmelidirler.

Anne-Baba-Çocuk Birliği

Anne-çocuk ilişkisi bazen o kadar kuvvetli olur ki zaman zaman babalar arka planda kaldıklarını hissedebilirler. Bu konuda anneler de var olan durumun farkında olmalı ve baba-çocuk ilişkisini güçlendirecek fırsatlar yaratmalıdırlar. Baba ve çocuk iletişimini arttırmak adına ortak ilgi alanları yaratılabilir. Elinizden geldiğince çocuklarınıza ayırdığınız zamanlarda telefonlara cevap vermemeye çalışın. İş hayatının eve yansıması ile birlikte çocuklarla geçirilecek keyifli saatlerin kısıtlanması anne-babalar tarafından engellenmelidir. Sofraya birlikte oturun. En sevdikleri aktiviteleri beraber yapmaya ve neden sevdiklerini anlamaya çalışın. Herhangi bir şey için çok çalıştıklarında başarısız olsalar bile onları övün ve başarısızlıkları sonucu yargılanmayacaklarını ve onlara her zaman destek olacağınız güvenini vermeye çalışın.Sağlıklı bir anne-baba-çocuk ilişkisinden bahsedebilmemiz adına sevgi ve saygının ön planda olduğu bir aile ortamının varlığı gerekmektedir. Anne-babasından aynı düzeyde ilgi gören çocukların bilişsel, dil, sosyal ve duygusal alandaki gelişimi her zaman olumlu yönde desteklenecektir. Çocukların anne kadar babanın varlığına da ihtiyaçları olduğu unutulmamalıdır.

KAYNAKLAR

Kuzucu, Y., Değişen Babalık Rolü ve Çocuk Gelişimine Etkisi, Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2011Mercan, Z., Şahin, F., Babalık Rolü ve Farklı Kültürlerde Babalık Rolü Algısı, Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, Eylül 2017